PGMA's Speech during the Opening Ceremony of the 1st National Bangus Industry Congress

Leisure Coast Resort Dagupan City, Pangasinan (01 May 2003)
Thank you very much Nani Braganza, my Press Secretary.

I'd like to also greet Dagupan's most senior sons, Speaker De Venecia and Mrs. De Venecia; our host mayor, Mayor Benjie Lim; I'd like to greet, of course, the organizers and leaders of this conference headed by Jaime To, president of the Bangus Association of the Philippines, welcome to Pangasinan all the way from Sarangani; Mr. Tanjangco, Chairperson of the Congress; and my appointive officials -- Garry tTeves of Landbank; Cito Lorenzo of Agriculture; Rene Diaz, Presidential Assistant; Dagupan son, Pingkoy Duque, President of Philhealth; and Dagupan son also, Albert Balingit, member of the Board of Landbank.

Minamahal kong kababayan, tan saray kabaleyan ed Dagupan, masantos ya pista'y dayat tan labor day ed sikayon amin. To those of you from elsewhere, I said, happy Feast of the Sea and Labor Day because today is the feast of the sea of Pangasinan province.

At ako'y natutuwa sapagkat sa kabila ng matinding pagsubok na ating hinaharap ngayon tulad ng SARS, nabigyan pa rin ninyo ng sapat na panahon ang ilang bagay na may kaugnay sa ating kaunlaran tulad ng pagdaraos ng kongresong ito na naghahangad ng lalong makabuti ang takbo ng ating industriya ng bangus lalo na sa pandaigdigang palengke.

And thank you for coming to the province of Pangasinan, the province of Alcala which is now out of quarantine. This Bangus festival is one of the most important events of pista'y dayat. Importante met ya diad labor day yan okasyon. Ito ay nagpapadiin -- ginagawa natin ito sa labor day -- nagpapadiin sa layuning maganda ang kalagayan ng ating mga manggagawa sa pamamagitan ng pagpapaunlad ng ating mga industriya lalung-lalo na sa modernisasyon ng agrikultura at pangingisda.

Even if we face problems such as SARS, this shouldn't be an obstacle to going on with our lives. Say gobyerno, gagawen ton amin piyano naitdan na solusyon yay problema'd SARS. Kaya makabubuting 'wag tayong mag-panic at ipagpatuloy lang natin ang ating mga gawain basta malinis ang ating mga kostumbre. May alituntunin na tayong 'pinapatupad para dito huwag tayo masyadong mag-alala basta alerto lamang.

Doon sa pinanggalingan kong SARS Summit sa Thailand, 'yan nga ang isa sa mga pinag-usapan. Na ang malaking banta ng ekonomiya ngayon ng mundo at ng Asia ay hindi 'yung SARS mismo kundi 'yung paranoia tungkol sa SARS. Doon nga, sabi nang WHO, 'yung mga nagkaroon ng outbreak before March 15 -- kasi March 15 nagbigay ang who ng babala tungkol sa SARS -- 'yung nagkaroon ng outbreak noon, 'yon ang mga libu-libong nag-SARS o daan-daan na nag SARS. 'Yung mga nagkaroon ng SARS pagkatapos ng March 15, kagaya ng thailand at Pilipinas, 'yon ang konti lang dahil nako-control kaagad dahil alam na natin kung papano asikasuhin ang problema. Kung ihahambing natin, Hongkong at China -- 3,000 ang SARS, Pilipinas -- 3 ang SARS. At baka maging dalawa pa nga kung mapatunayan na 'yung tatay ni adela ay namatay sa cancer at hindi sa SARS. 'Yung vietnam, naka-abot ng 63 cases at lima ang namatay pero ngayon SARS- free na ang Vietnam. Kaya kontrolado natin ang SARS. Ang dapat kontrolahin natin ang paranoia. Kaya mabuti nandito kayo.

Talaga naman, totoo umiikot ang SARS dahil global ang ating mundo. May mga disadvantage ang globalization kagaya ng nago-global din ang sakit. Pero may mga advantages din ang globalization na dapat gamitin at pagsamantalahan ng bangus industry ng Pilipinas.

Kaya tamang-tama ang tema ng kongreso ninyo, "Bangus goes Global." Dahil talagang panahon para mapakita natin ang magagandang katangian ng ating isda na bangus sa buong mundo. We should take advantage of the global market and produce what can compete internationally like products from our delicious bangus.

Alam ko ang delicious bangus. Sabi nga ni Benjie ako ay certified Bonuan bangus-lover kasi tuwing bakasyon dumadaan kami dito sa Dagupan para kumain ng Bonuan Bangus. At hindi pa ako pangulo ginagawa ko na 'yon. Kaya noong naging pangulo ako sabi ko ba't ko titigilin 'yung kostumbre kong 'yon, kaya ganun.

Napakalaki ang potensyal ng industriyang ito lalo na kung ating iisipin na napakalaki ang produksyon nito. Noong nakaraang taon, ayon kay Cito Lorenzo, higit 200,000 metric tons, 232,000 metric tons ang produksyon. With that big production, I instructed Secretary Cito Lorenzo to study the possibility of exporting our products to other countries.

Ang resulta, meron na tayong roadmap na naglalayong maitatag ang export market ng produktong ito sa loob ng labing limang buwan. Determinado tayo na maipasok ang bangus sa pangmundong palengke. Sampung bansa ang tinatarget sa simula na kung saan may tinatayang 5.6 na manggagawang Pilipino. 'Yan ay makasiguro tayo ed world market itdan koy suporta so balak yo ya'y 160 million pesos na bangus processing planted Dagupan.

Doon sa 160 million, ang hinihingi lamang naman ni Benjie sa national government ay 50 million. Kaya kung naririnig ni Emi Boncodin itong ating broadcast, "Emi, kukulitin ka ni Cito Lorenzo para ma release mo na 'yung 50 milion na 'yon."

Ang processing plant na 'to ay maglilikha ng mga frozen, smoke, marinated, deboned bangus. Pati na rin ang de lata at de botelyang bangus para iluwas sa Amerika at iba pang mga bansa na merong pamayanang Pilipino.

By June 2004, we expect to ensure the low-price supply of quality bangus fingerlings. Increase bangus production by 25,000 metric tons and add value to the bangus industry with the end view indeed of breaking into this export market. Ya nagawa ira ya, parakepen tayo facilidades na National Integrated Fisheries and Technology Center Ed Bbonuan. The other existing hatcheries is in Calape, Bohol -- meron ba tayong mga tiga-bisaya dito? -- which caters to the needs of the Visayas. And a new hatchery will be built in Samar to address the needs of Mindanao.

Doon nga kay Mr. To, sabi n'ya, "'Yan 'yung fisheries nila diyan sa ano, sa Sarangani, hindi naman 'yan fishpond eh, factory 'yan eh. Dahil napaka-high tech and modern ang production methods nila." Eventually, as we build more hatcheries we can lower the price of ten centavos per fry. With sufficient supply and lower cost we expect a dramatic increase in milkfish production and the creation of more livelihood opportunities for our agricultural workers in breeding fry production and marketing for our coastal communities.

Tingnan ninyo ang ginawa ni Ginoong Fil Hipolito -- nandito ba siya? Si Fil Hipolito? Wala? Naku! Dapat nandito siya. Anyway, let me tell you about him. Siya ay taga-barangay Damortis, Sto. Tomas, La Union. Siya ay nagsanay sa Bonuan Center dito sa Dagupan. Ginawa n'yang bangus hatchery ang kanyang prawn hatchery. Nen ika-3 nga Abril, Angala na 3.3 million bangus ed presyo'n 30,000 pesos. For a period of 22 days, he was able to produce 600,000 fries amounting to almost 200,000 pesos. His gross earnings totalled a 150,000 pesos and this was only within a period of three weeks. Kaya sa mga nanonood -- kasi 'yung mga dito alam na nila 'yon -- kayong mga nanonood, doon sa may mga posibilidad na lugar para sa bangus hatchery pwede itong pagkakitaan. The Bonuan Center of dDagupan is even willing to provide bangus eggs on a pay-later- when-earning's scheme. Diad samay tagey yay presyo'y feed say nagawaan. Dapat yay daiset labat so osaren so semi-intensive fish farming.

Ang sinasabi ko, dapat hindi na masyadong intensive ang ating fish farming. With the increasing occurence of fish kill due to intensively farmed and overcrowded fishponds and cages, we have to shift to safe and environment-friendly technologies. Ibalik natin ang feed na lablab na, alam ni Joe ito kasi nakapag... Pinaaral ng tatay ni Joe si Joe at mga kapatid n'ya dahil sa ang tatay n'ya ay isa sa mga pioneers ng bangus. Alam n'ya 'yung lablab. Sa napag-alaman ko, ito ang pangunahing dahilan kung bakit malinamnam ang Bonuan bangus.

Mampaalagey tayo met na mariculture cage zones or parks. And so on this day, ya if you have mariculture, 'yon din ay that is going to also help us make our bangus production more scientific. And so on this day, as we celebrate pista'y dayat and the value of labor, let this meeting inspire all of us, lalo na sa tapos na ang meeting makikita n'yo 'yung longest bangus grill. May all of that the visuals and the substance in this meeting inspire us to work relentlessly for the continued revitalization, competitiveness and success of our unique Philippine bangus industry.

Balbaleg ya salamat and congratulations sa inyong lahat.

[HOME]