PGMA's Speech during the National-Local Governments Counter Attack against SARS Forum

PGMA's Speech during the National-Local Governments Counter Attack against SARS Forum

PICC, Roxas Blvd., Pasay City (03 May 2003)

MARAMING SALAMAT, SECRETARY BERT ROMULO.

MARAMING SALAMAT SA INYONG LAHAT NA DUMALO DITO. IBIG SABIHIN HANDA KAYONG LUMABAN SA SARS. KAYA MAUPO KAYO PARA MALAKAS TAYO SA PAGLABAN SA SARS.

KAGALANG-GALANG NA SECRETARY JOEY LINA AT LAHAT NG MGA KASAMA N'YA SA DILG; KASAMA NA RIN ANG MGA NAG-ORGANIZE NITO DAHIL ITO NGA AY ORGANISADO NG DILG PARA 'YUNG MGA LOCAL GOVERNMENTS AY TALAGANG ON-BOARD SA ATING LABAN KONTRA SA SARS; SECRETARY MANOLET DAYRIT ANG ATING ANTI-SARS CZAR; ANG MGA PANGULO NG MGA LIGA, THE PRESIDENT OF THE LEAGUE OF LEAGUES, GOVERNOR DOLFO DEL ROSARIO; PRESIDENT NG LEAGUE OF CITIES, FRANCIS TOLENTINO-- AKALA KO FRANCIS NAGPAALAM KA SA AKIN KAHAPON NA HINDI KA MAKAKADALO. ANYWAY, NANDITO SI FRANCIS MABUTI NA LAMANG; MAYOR MONCHING GUICO, PRESIDENT OF THE LEAGUE OF MUNICIPALITIES; SI JAMES MARTY LIM, PANGALAWANG BESES NA TAYO MAKIKIPAG-USAP TUNGKOL SA SARS. DAHIL KASAMA KO NA SIYA SA MGA LIGA NG MGA BARANGAY NOONG NAG-MEETING TAYO; NANDITO RIN 'YUNG IBA'T-IBANG MGA KASAPI NG SARS MANAGEMENT COMMITTEE: SI SECRETARY ROILO HOLEZ, NANDIYAN BA SIYA? AYUN! SI SECRETARY DJ DE JESUS; WALA SIYA DITO SA HEAD TABLE PERO DAPAT BATIIN DIN NATIN 'YUNG MGA KABATAAN, SI SK PRESIDENT ARIEL ARCILLAS; 'YUNG NAGDADAGDAG NG BIYAYA PARA SA ATING MGA HEALTH WORKERS, PANGULO NG PHILHEALTH, SI PINKOY DUQUE; AT SIYEMPRE 'YUNG ATING HOST MAYORS, MAYOR NG PASAY CITY, PEEWEE TRINIDAD. AY! NAWALA NA 'YUNG ATING HOST MAYOR. ANYWAY, ITONG LUGAR NA ITO NASA BORDER NG PASAY CITY AT MAYNILA AT NARITO PA RIN SI LITO ATIENZA; SAAN SI PEEWEE? AYUN, NANDIYAN KA PA. THANK YOU, PEEWEE; ANDAMI NATING MGA METRO MANILA MAYORS NA NARITO, ANDAMI NATING CITY MAYORS, ANG DAMI NATING PROVINCIAL GOVERNORS. HINDI NA IISA-ISA ANG PANGALAN NILA. PASASALAMAT SA ATING MGA LOCAL GOVERNMENT OFFICIALS NA DUMALO RITO. AT SYEMPRE 'YUNG ATING MGA BAYANING HEALTH WORKERS.

I WOULD ALSO LIKE TO GREET DR. JOHN OLIVE', OUR WHO REPRESENTATIVE TO THE PHILIPPINES. WE THANK WHO FOR ALL OF ITS SUPPORT, ALL OF ITS SOBER EVALUATION OF SARS IN THE PHILIPPINES. WE THANK WHO EVEN AS WE CONGRATULATE VIETNAM FOR GRADUATING FROM THE LIST OF SARS COUNTRIES. WE THANK WHO THAT IN RECOGNITION OF OUR EFFORTS WE WERE NEVER LISTED AS A SARS COUNTRY IN THE FIRST PLACE.

NONETHELESS, WE MUST FACE THE THREAT OF SARS WITH AUDACITY AND SOLIDARITY. IT'S BECOMING OBVIOUS THAT THE SARS HAS AND IS ALREADY CAUSING TREMENDOUS EFFECTS ON LOCAL AND INTERNATIONAL ECONOMIES. THE FEAR OF SARS IS ACTUALLY WHAT IS BRINGING DOWN THE ECONOMIES OF THE REGION. DOON SA PISTA'Y DAYAT, DATI-DATI ANG DAMI DAMING TAO SA SAN FABIAN. NOONG NAGPUNTA AKO, KONTI LAMANG. PERO WALA NAMANG SARS SA SAN FABIAN. LAYU-LAYO NG SAN FABIAN SA ALCALA, AT WALA NA RING SARS SA ALCALA. KAYA IBIG SABIHIN NOON, ANG KATOTOHANAN ANG MAGLILIBRE SA ATING BANSA MULA SA SARS. AT KAILANGAN KAYO, MGA LOCAL GOVERNMENT EXECUTIVES PARA IPAKALAT ANG KATOTOHANAN.

KAILANGAN NATIN NG PLANONG PANGKILOS. ANG ATING PANGUNAHING MANEBWELA NG PAGKA-ALERTO AY ANG MGA LOKAL NA PAMAHALAAN, KASAMA NA RITO ANG MGA BARANGAY. EH SIYEMPRE, ANG BARANGAY HINDI MAGKAKASYA DITO, KAYA HIWALAY KAMING NAG-MITING NILA JAMES MARTY LIM.

IT IS AT THE LEVEL OF IMPLEMENTATION IN THE COMMUNITY THAT WILL SHOW OUR PEOPLE THAT WE MEAN BUSINESS IN CONTAINING SARS.

LET'S TOGETHER APPEAL TO THE PUBLIC TO REMAIN CALM AND TO SEEK INFORMATION FROM CREDIBLE SOURCES AS WE ALSO ENCOURAGE AGAIN THE MEDIA TO BE RESPONSIBLE SOURCES OF VERIFIED INFORMATION. AND AS GOVERNMENT, LET US DO OUR SHARE IN OBTAINING THE NECESSARY INFORMATION ON DEVELOPMENTS ON SARS AS WELL AS IN COORDINATING WITH THE INTERNATIONAL COMMUNITY ON HOLISTIC AND BEST PRACTICES TO DEAL WITH SARS.

IN THE GLOBAL REALM, WE HAVE THE WORLD HEALTH ORGANIZATION AS THE SUPREME COMMANDER OF OUR EFFORTS. THE WHO LAYS DOWN THE STANDARDS OF COMPLIANCE AND ACTION, AND COORDINATES THE STRATEGIC POINTS OF SCIENTIFIC RESEARCH AND CONTAINMENT.

AT THE REGIONAL LEVEL, AT THE SARS SUMMIT IN BANGKOK LAST WEEK, WE SET FORTH SPECIFIC ACTION POINTS FOR THE CONTAINMENT OF SARS:

FIRST, ENSURE PROPER DEPARTURE HEALTH SCREENING FOR TRAVELERS AT THE POINT OF ORIGIN. NAPAKA-IMPORTANTE 'YON. KASI KUNG ISTRIKTO ANG LAHAT NG BANSA SA DEPARTURE AT DI SIYA NAGTATANGGAP NA BANSA KAHIT NA MAY LUMUSOT, KAMPANTE NA TAYO. KAYA NOONG AKO'Y UMALIS SA PILIPINAS, NAGPA-TEMPERATURE. NOONG BUMALIK, HINDI NAMAN KAILANGAN MAG-QUARANTINE DAHIL HINDI NAMAN SARS COUNTRY DIN ANG THAILAND. KAYA IMPORTANTE ANG KATOTOHANAN, IMPORTANTE RIN ANG SAPAT NA PANGANGALAGA ANG KAILANGAN;

SECOND, ESTABLISH STANDARDIZED MEASURES FOR PROPER HEALTH SCREENING;

THIRD, COOPERATE IN PROVIDING PUBLIC INFORMATION AND EDUCATION TO PROMOTE AWARENESS;

AND FOURTH, ESTABLISH AND STRENGTHEN AN EARLY WARNING SYSTEM ON EMERGING INFECTIOUS DISEASES.

SA LIBEL NAMAN NG ATING BANSA, NAGLABAS AKO NG EXECUTIVE ORDER NA NAGBIBIGAY NG KAPANGYARIHAN SA KALIHIM NG KALUSUGAN AT ANG KANIYANG MGA KAPANGKAT -- 'YUNG MGA NILISTA NI JOEY KANINA -- SA PAGMAMANEHO NG SARS.

INATASAN KO NAMAN SI SECRETARY JOEY LINA NA IPAKILOS ANG PNP. AND, II ALSO INSTRUCTED HIM IN THAT EXECUTIVE ORDER TO EXERCISE SUPERVISION OVER LOCAL GOVERNMENTS WITH REGARD TO AND FOR THE DURATION OF THIS CRISIS. ALAM KO NA KAYONG NGA LOCAL GOVERNMENT OFFICIALS, DIRETSONG HALAL NG TAUMBAYAN. KAYA HINDI PUWEDENG NAGKO-KONTROL AT SUPERVISE ANG DILG SA INYO SA ARAW-ARAW. NGUNIT SA PANAHON NG SARS, MAY KAPANGYARIHAN NA MAGSUPERVISE SIYA SA INYO SA MGA BAGAY TUNGKOL SA SARS. THIS IS APPLICABLE IN THE FOLLOWING:

FIRST, ISOLATION AND CONTROL OF QUARANTINE AREAS;

SECOND, MAINTENANCE OF PEACE AND ORDER IN LOCAL COMMUNITIES;

AND THIRD, PROVIDING THE NECESSARY ASSISTANCE IN THE CONDUCT OF AND TRANSPORT OF SARS CASES AND/OR SARS SUSPECTS.

TINUKOY NA NATIN ANG SAN LAZARO HOSPITAL AT ANG RESEARCH INSTITUTE FOR TROPICAL MEDICINE BILANG PANGUNAHING OSPITAL PARA ALAGAAN ANG MGA PASYENTE NG SARS. AT ANG GOBYERNO DIN AY MAGTUTUKOY NG MGA OSPITAL PARA IPAGMANEHO ANG SARS SA LAHAT NG REHIYON NG BANSA.

PALAGAY KO, ITO'Y ISANG KAILANGANG DETALYENG IPALIWANAG NI MANOLET DAYRIT. SAAN-SAAN ANG MGA ITUTUKOY NA SARS HOSPITALS SA IBA'T-IBANG LUGAR NG ATING MGA REHIYON.

SA ISANG BILYONG PISONG LINAAN KO PARA SA SARS, LINALAAN ANG 500 MILLION PESOS PARA IBAYUHIN ANG MGA IMPRASTRAKTURA, KASANGKAPAN AT KAGAMITAN NG MGA OSPITAL NA ITO NA ITUTUKOY BILANG SARS HOSPITAL.

'YUNG ATING MGA BAYANING HEALTH WORKER NAMAN. LAHAT NG HEALTH WORKER SA HARAP NG KAMPANYA KONTRA SARS AY BIBIGYAN NG BUONG KUMPLETONG SUOT SA PROTEKSYON. HINDI TAYO MAGSUSUGAL SA KALIGTASAN AT KAPAKANAN NOONG MGA NAGKAKARGA NG KABIGATAN NG SAKRIPISYO, AT 'YON NA NGA ANG ATING MGA HEALTH WORKERS.

ITONG MGA GINAGAWA NATING ITO, ITONG MGA PINAPAHAYAG KO SA INYO, AYON SA WORLD HEALTH ORGANIZATION, TAMA ITONG MGA GAWAING ITO PARA MAPIGIL ANG EPIDEMYA. AT ITULOY NATIN NA HINDI PA MAKATALA ANG PILIPINAS BILANG BANSANG SARS. ALAM NIYO ITONG SARS NA ITO, NAKILALA NATIN BILANG SARS SANG-AYON SA ULAT NG WHO NOONG MARCH 15. NGUNIT NAGSIMULA 'YUNG SARS, AYON SA PAG-AARAL AT GOING BACK TO THE HISTORY NOONG NOBYEMBRE PA DOON SA GUANGDONG, CCHINA. NOVEMBER HANGGANG MARCH, LUMALAGANAP ANG SARS, PERO HINDI PA KILALA AT HINDI PA ALAM KUNG PAPANO ASIKASUHIN ITO. KAYONG MGA NAHAWANG BANSA NG SARS, 'YUNG MGA NAGKA-SARS BAGO MARCH 15 -- CHINA, HONG KONG, SINGAPORE, VIETNAM, PATI 'YUNG LUGAR NG TAIWAN -- LIBU-LIBO O DAAN-DAAN ANG MGA NAGKAROON NG SARS. PERO AFTER MARCH 15, NOONG NAKILALA NA NATIN AT TAYO AY GINAGAWA NA NATIN ANG KAILANGAN SANG-AYON SA MGA PAYO NG WHO PARA MAIWASAN ITO KAGAYA NG PILIPINAS AT 'YUNG IBANG MGA NAKALISTA AY TIGNAN NIYO SA PILIPINAS, KUNG SA CHINA TATLONG LIBO, SA PILIPINAS TATLO. BAKA PA NGA DALAWA, EH. KASI 'YUNG TATAY NI ADELA, 'DI NAMAN TALAGA NATIN ALAM KUNG NAMATAY SA SARS O SA CANCER. DAHIL NAALALA N'YO SI ADELA PUMUNTA RITO PARA NGA MAGHANAP NG FAITH HEALER PARA SA TATAY NIYANG NAMAMATAY NA NG CANCER. KAYA TIGNAN MO ANG KAIBAHAN, THREE THOUSAND FOR THOSE WHO CAUGHT IT BEFORE MARCH 15. THREE FOR A COUNTRY LIKE OURS WHERE IT HAPPENED AFTER MARCH 15.

KAYA IMPORTANTE ANG KAALAMAN. KAYA MANATILING MULAT TAYO NGUNIT MAHINAHON.

DOON SA HONG KONG, KUNG SAAN MAHIGIT ISANG LIBO NA ANG MAY SARS, SA ISANG GUSALI LAMANG, ANG AMOY GARDENS, KUMALAT ANG SARS SA TATLUNGDAANG BIKTIMA DAHIL KINALAT NG IPIS ANG MIKROBYONG DUMADAAN SA SEWAGE SYSTEM. ANO ANG LEKSIYON DIYAN? LET'S LEARN FROM THAT EXPERIENCE. LET'S ACTIVELY PARTICIPATE IN A NATIONWIDE CLEAN-UP CAMPAIGN. DAHIL SARS OR NO SARS, ANG KALINISAN AY KALUSUGAN, ANG KALUSUGAN AY KAYAMANAN NG ISANG MATATAG NA REPUBLIKA.

SO CARRY ON, LET US WIN THIS BATTLE FOR THE SAKE OF OUR PEOPLE, FOR THE SAKE OF THEIR LIVELIHOOD AND NORMAL LIVES.

MARAMING SALAMAT SA INYONG LAHAT.

[HOME]